dinsdag, september 12, 2006

De leeservaring beïnvloeden

Augustus is godzijdank achter de rug en hopelijk krijg ik weer de verdiende tijd en rust om te lezen. Ik ben het toeristenseizoen beu en verlang naar stilte. Zo heb ik mijn geheime vluchtplekken. Het laatste mooie plekje in kato-platanias (Platanias begint helaas het Chersonissos van west-kreta te worden) is een klein vissershaventje. Het ziet eruit zoals elk pittoresk Grieks haventje: witblauw gekleurde, tegen elkaar klotstende bootjes. Een pier met een op een emmer gezeten Griek met hengel, vissend in een azuurblauwe zee. Tussen twee Tamarisken staat een houten bankje dat uitkijkt over de vissershaven. Mooiste plekje in Platanias en vreemd genoeg zit er nooit iemand.

Zo af en toe valt er een pauze in mijn werkschema en dan zit ik daar een half uurtje te lezen en te mijmeren. Woensdagochtend heb ik tot mijn genot een uur lang daar gezeten, Joe Speedboot lezend.

Donderdagmiddag en vanmiddag ben ik naar Drakanias gereden. Drakanias is een uitmuntend Kretenzisch restaurant, ongeveer 4 km van Platanias verwijderd.

Het ligt aan een rivier temidden van een klein platanenwoud. Toeristen komen er haast niet, wel Griekse gezinnen. De eigenaar vertelde me ooit dat het ook een populaire stek is onder vreemdgangers, verboden koppels reizen gerust een uur om zich hier onder de platanen te verstoppen. Hier heb ik genoten van een heerlijke maaltijd, in combinatie met wijn en Goethe’s Faust. De plek om je te laten betoveren door dit magistrale boek. Vanmiddag heb ik er gelezen in een boek van Meir Shalev, onderwijl genietend van een eenvoudige (maar zeer voedzame maaltijd) en een goed glas wijn.

Fijn is dat, om in de gelegenheid te zijn om mooie boeken te kunnen lezen in een mooie omgeving. Ook omdat het weer zich er hier toe leent en omdat het gemakkelijk is om je hier af te zonderen. Ik heb nu al een deken in mijn auto gelegd. Wanneer ik de gelegenheid heb wil ik graag meer Faust lezen, gezeten tegen de muur van het kasteel Aptera.

Lezen op een mooie lokatie...waarom? Je kunt je immers net zo goed in je favoriete stoel nestelen om jezelf te verliezen in een mooi verhaal, niet? Wil men niet juist andere zintuigen uitschakelen wanneer men een boek leest? Niet gestoord worden door geluiden, maar juist on-gestoord opgeslokt worden?

Maar soms kan het inschakelen van andere zintuigen de leeservaring enorm versterken. Elke lezer weet dat er één absoluut onmisbaar gegeven aanwezig moet zijn om van een boek te kunnen genieten.
Ik denk zelfs dat het het enige vereiste gegeven is: Innerlijke rust.
Onbreekt innerlijke rust dan veranderen de zinnen in een massa betekenisloze woorden. De strekking komt niet over, de poëzie raakt niet meer en de schoonheid gaat verloren. Zonder innerlijke rust geen concentratie, zonder concentratie geen diepgang.

Misschien ben ik een romanticus, maar ik ervaar innerlijke rust sterker (het moet immers al wel in mij aanwezig zijn) wanneer ik in de nabijheid ben van de schoonste scheppingen van zowel mens als natuur. Dan lezen is een heerlijkheid. En af en toe mijmerend, de woorden in me opnemend voor me uitstaren is eveneens een genot (en tijdens het dromen komt er een Griek op scooter met een reusachtige hengel langstuffen...mijn bewondering is groot!).

Er zijn nog meer manieren om middels gebruik van andere zintuigen een leeservaring te verrijken. Ik denk dan zo aan:

Lezen op lokatie: Wanneer je bijvoorbeeld op vakantie bent in Griekenland, Kazantzakis lezen. De Griekse geuren, het landschap, de taalklanken, alles om je heen versterkt de leeservaring (en vise versa! Lezen over een bepaalde omgeving in die omgeving kan het enthousiasme ervoor immers ook vergroten). In het 'lezen op lokatie' bestaan twee stromingen; Je kunt ervoor kiezen om een boek te lezen dat zich in de omgeving (of in de omstandigheden) afspeelt waar je je bevindt (De grote rode treinreis in de trein, Hemingways 'Old man and the sea' tijdens een cruise etc. etc.). Je kunt er ook voor kiezen om een boek te lezen op de bestemming waar het boek zijn oorsprong vond, waar de auteur zich liet inspireren (Kafka in Praag, Casanova in Venetie, Goethe in Weimar) en vervolgens in de voetstappen van de schrijver stappen. Geweldig om dit te combineren met een bezoek aan een museum gewijd aan de schrijver of het huis waar hij/zij ooit woonde.
Voor aanbevelingen kan ik van harte Pieter Steinz ‘lezen op lokatie’ aanraden!

Of in de eigen huiskamer: Jezelf omringen met de sfeer uit het boek. Speelt het verhaal zich af in de jaren twintig? Draai muziek uit die periode . Zit de hoofdrolspeler het grootste gedeelte van het boek in een bruine kroeg? Wat let je om daar samen met hem te gaan zitten? Breng het boek naar buiten, blaas het leven in, laat je inspireren en ik durf te wedden dat een mooi boek op een dergelijke wijze onvergetelijk zal worden.

Zijn er meer mensen die gebruik maken van middelen om de leeservaring te beïnvloeden? En leest U wel eens op lokatie?

12 opmerkingen:

Boekenwijs zei

Lezen op lokatie, dat doe ik inderdaad ook als het zo uitkomt. Vorig jaar heb ik een aantal maanden in Suriname gezeten en daar ben ik begonnen aan de Surinaamse literatuur. Daar kon ik me daar meer in inlezen.

Ook las ik daar Papillon, aangezien Frans Guyana er naast ligt. De sfeer uit de omgeving neem je dan automatisch mee in het boek.

Robèrt zei

Een goed mooi samen met heerlijk eten en, nog belangrijker, een goede/mooie wijn en ik noem het "Hemel". Als ik die drie voorwaarden heb maakt de lokatie me niets meer uit, dan ben ik gelukkig!

Boekenliefhebber zei

Tijdens een cruise op de Nijl probeerde ik 'In een roes op de Nijl' van Mahfoez te lezen, maar dat schoot niet op. Terwijl je leest over opiumgebruik en algemene hangerigheid, zit je gids je achter de veren en moet je je drukke verplichte programma afwerken... Dat was mijn eerste en meteen laatste georganiseerde reis :-) Mijn favoriete lokatie om te lezen: in bed.

Erwin Troost zei

Ik kan heel slecht thuis lezen, omdat ik daar inderdaad de rust niet voor heb. Daar leeft mijn sfeer en heb ik continu het vermoeden en de drive om iets te moeten doen, zoals zelf schrijven. Ik lees het liefst op een pitoresk terras of in een rustig dorp. Helaas komt dat te weinig voor. Ik ben al maanden in 'Joe Speedboot' bezig en krijg het maar niet uit. Niet omdat het niet boeiend is, maar ik ben gewoon te druk met mijn eigen werk bezig.

(stiekem was ik zojuist heerlijk jaloers op jou)

bibliofilos zei

Erwin, ik zou ook jaloers op mezelf zijn. ;-) Misschien ben je inderdaad thuis sneller afgeleid. Je wordt toch eerder gestoord door een telefoontje, de afwas en de tv (voornamelijk de tv!) en laat dat boek dan toch maar liggen voor een later tijdstip. Ik lees ook graag in bed, nadeel is wel dat ik op (of in) bed moeite moet doen wakker te blijven, en dan schiet het ook niet op.

paula zei

Wat een prachtige plek Biblifios. Ik ben jaloers.
En heel toepasselijk om daar juist een boek te lezen van Joe SPEEDBOOT!!
Voor mij persoonlijk zou dit meer een plek zijn om een paar unieke kiekjes te maken.
Liefs Paula.

Prins van Denemarken zei

Ik doe meestal net het omgekeerde. Sta ik op een Franse camping naast een stel joelende kajakkers, dan is het goed het statige, serene Buddenbrooks (T. Mann) te lezen.

bibliofilos zei

@Ja Paula, het is hier niet slecht vertoeven!
@Prins van Denemarken: Uw weblog mag er wezen!

Johanna zei

Lezen op locatie bijna altijd, maar van te voren nog meer om zo al bekend te raken met.. Zo heb ik voor ik naar Kreta ging veel van N Kazantzakis gelezen, ook zijn biografie. Zo werd het haast een bedevaart door naar zijn graf te gaan, zijn geboorteplaats te zien en het museumpje daar enz. Je beleeft alles met andere ogen en oren en veel intenser. Deze zomer naar Rome begonnen met Rosita Steenbeek en zo verder. Heerlijk is dat. Mijn vakanties zouden niet hetzelfde zijn als ik me niet zou kunnen verdiepen in 'plaatselijkheden' Het geeft extra diepte. Leuk onderwerp.

Sander zei

Ik lees juist niet op lokatie omdat ik er dan al ben en alles aan den lijve kan ondervinden. In plaats daarvan geniet ik van twee vakanties voor de prijs van één! Een voorbeeld: om bij te komen van mijn drie maanden Ghana ben ik een weekje naar Rhodos geweest en heb daar "Hotel on the Roof of the World" gelezen, van Alec Le Sueur. Het boek gaat over het runnen van een hotel in Lhasa (Tibet) en ik heb me helemaal ziek gelachen. Vreemd genoeg heb ik nu ik terug ben een verwarrend gevoel van een vakantie in Griekenland én Tibet!

Literatuuraire zei

geweldige titel weer biblio!!! de leeservaring beinvloeden!!! hoe verzin je het! je bent een schrijvende en lezende engel!!!

Literatuuraire zei

muze natuurlijk want je bent into griekenland!!!