zondag, mei 13, 2007

De vreemdeling - Albert Camus

'De vreemdeling' is voor de lekkere filosofische trek tussendoor. Je kunt het tussen de bedrijven door uitlezen. Zelden las zulke zware kost zo gemakkelijk weg.
De novelle verteld het verhaal van Meursault, een vrij doorsnee persoon. Door 'ongelukkige omstandigheden' (zonnesteek, gekte, domheid, slechtheid, voelde hij zich bedreigd of was het zomaar?) pleegt de man op een dag een moord. Wat daarop volgt is de rechtzitting waarbij men Meursault zwaar veroordeelt vanwege zijn nonchalante aard. Zijn gepleegde daad speelt een veel kleinere rol in het uiteindelijke vonnis. Wat hem wordt aangerekend is dat hij niet huilde op de begrafenis van zijn moeder, en de dag daarna zijn vriendin ontmoette. De boodschap van Camus is dat een ieder die het waagt op de begrafenis van zijn moeder niet te huilen en claimt niet in god te geloven, ter dood kan worden veroordeeld.

''Nu, dan moet ik dus sterven.' Eerder dan anderen, dat viel niet te ontkennen. Maar iedereen weet dat het leven niet de moeite waard is te worden geleefd. In de grond van de zaak wist ik heel goed dat het er weinig toe doet of men op dertig- dan wel op zeventigjarige leeftijd sterft, omdat in beide gevallen natuurlijk andere mannen en vrouwen zullen leven, en wel gedurende duizenden jaren. Niets was duidelijker dan dat. Ik zou toch sterven, of het nu vandaag dan wel over twintig jaar zou zijn. Wat mij op dat ogenblik een beetje hinderde in mijn redenering, was de vreselijke schok waarmee ik aan de twintig jaren dacht die ik nog zou kunnen leven. Maar ik onderdrukte een dergelijke opwelling door mij voor te stellen welke gedachten ik over twintig jaar zou hebben, wanneer het weer zo ver zou zijn. Op het ogenblik dat men sterft, is het van geen belang hoe en waneer dat gebeurt, zoveel was duidelijk.'

De als filosoof afgestudeerde Camus ontving de Nobelprijs in 1957 (zeven jaar voordat Sartre hem ontving - en weigerde. Op deze weigering kwam Sartre overigens jaren later, toen hij in financiële nood verkeerde terug).
Lang heeft Camus niet van de Nobelprijs kunnen genieten. Op 4 januari 1960 verongelukte hij op 46-jarige leeftijd met de auto. Hij was op weg naar Nederland.

In 'Het web van de literatuur' vermeldt Pieter Steinz, dat in het jaar 2000 zesduizend Fransen 'De vreemdeling' van Camus als beste boek van de twintigste eeuw verkozen.
Dit bericht verraste me. Hebben de Fransen een boek uitverkoren dat slechts 143 blz. telt?
Wij, 'nuchtere' Hollanders, kozen een (overigens ook filosofisch) boek van 901 bladzijden als onze topper aller tijden.
Pretentieus?

7 opmerkingen:

Anoniem zei

Ongelukkige omstandigheden?
Was het niet zomaar?
WJ

bibliofilos zei

Ongelukkige omstandigheden:
- de hitte
- de toevallige wandeling alleen
- het overslaan van de siesta tijdens deze hitte
- het nog bij zich hebben van het pistool

Wanneer men hem in de rechtzaal vraagt waarom hij de man doodschoot, geeft hij de zon de schuld.

Anoniem zei

Word jij dan ook gewelddadig?
Ik word sjagrijnig, maar houd me in.

Het staat mij nog bij (toen ik het las) dat het zomaar was, onverwacht, niet normaal.

Echt geval van zinloos geweld, dat komt niet vaak voor.


WJ

bibliofilos zei

WJ: Nee, haha, ik pleeg geen moord wanneer ik het heet heb. Wat mij betreft kan het zelfs niet heet genoeg. Je hebt inderdaad gelijk. Alhoewel, die arabier was wel gewapend he. Misschien dat 1) als ik het snikheet heb en 2)verdorie net een pistool op zak heb dat ik voor iemand anders moet vasthouden en 3) me bedreigd voel door iemand met een mes ik toevallig wel schiet. Wat jij?

Anoniem zei

Ik ga geen voor de hand liggende opmerking over die arabier maken.

Misschien was er sprake van een zonnesteek? maar als je dat hebt schiet je niet raak meer.

Eigenlijk maar weer eens opnieuw gaan lezen.

Anoniem zei

Hij schoot daarna ook nog in het gevallen lichaam, hè. Dus is het wel zeker bewust, lijkt me.

Anoniem zei

Dit is toch geen thriller of detective...?
Camus laat het absurde van het leven zien door zijn personage Meursault. Dit jaar ( 2010) is Camus 50 jaar dood, dus in Frankrijk Camusjaar!